Top âm đạo giả Secrets

Tôi thử chép ra như thế, những thanh-âm-vận music trùng nhị bội liên tồn giao hưởng nhau trong bài thơ, xoay vít quanh nhau trong tám câu huyền diệu đó. Thế cũng đủ nhận ra tính chất phong phú đìu hiu dị thường trong lời thơ tài tử.

Khi đọc một bài thơ, người ta thường cố gắng tìm hiểu cái vẻ đẹp thâm thúy, cái cảm xúc riêng tư của tác giả khi muốn gửi gắm tâm hồn mình trên từng con chữ.

Công việc dịch thuật đâu phải giản đơn, đôi khi còn khó hơn là cầm bút sáng tác theo ngôn ngữ của mình. Đâu phải chỉ có một số vốn ngoại ngữ là có thể có một bài dịch thật trơn tru nhuần nhuyễn... Giỏi và thông suốt ngoại ngữ chưa phải là điều kiện cần thiết đầy đủ để làm công việc dịch thuật. Người dịch cần phải thông hiểu ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ, những cũng chưa đủ, dịch giả cần phải thông suốt văn hóa, tập quán, lịch sử, xã hội phong tục của xứ sở của tác giả bài thơ nguyên tác. Chúng ta có thể lấy ví dụ: để diễn tả về màu đen, người Việt mình có thể dùng chữ con mèo " mun" , chó " mực" , mái tóc " huyền" , chuỗi hạt " huyền" v.

Vào cái thời chủ nghĩa thực dân đang cực thịnh, chuyện học tiếng Tây tiếng U chỉ là để "tồn tại", theo nghĩa của câu "bây giờ ông đổi lông ra sắt, cách kiếm ăn đời có nhọn không?" Nhìn rộng ra, cả một nền văn chương dịch thuật, hoặc "bảnh" hơn, viết văn bằng tiếng Tây tiếng U, trước đây, đều qui vào chuyện "cách kiếm ăn đời có nhọn không".

..."Gió đưa cành trúc la đà Tiếng chuông thiên Mụ, canh gà Thọ Xương" Không ngờ, vị quan tây này nói tiếng Việt thì tàm tạm, nhưng còn lâu mới có thể Helloểu hết cái diệu vợi và tinh tế trong tiếng Việt. Bởi thế, khi dịch, ví chỗ nào, ngài lại lấy từ điển ra tra rồi dịch nguyên xi.

Những điệp ngữ và điệp âm và đảo ngữ mà Emily Dickinson sử dụng, là riêng Mỹ Ngữ một lần được thiên tài cho phát tiết anh hoa ra ngoài:

la fumée du soir émanant des chaumières, l odeur enivrante du fourrage des rizières, l image de notre abri au bord de la rivière… Je t enverrai, en y ajoutant, les jacinthes d eau aux fleurs violettes, flottantes,

Đọc những bài thơ dịch của Chị Thanh-Tâm, mặc dầu nói là thơ dịch, nhưng nếu chúng ta quên đi những ý tưởng trong bài thơ nguyên tác, và nếu độc giả chỉ biết một ngôn ngữ mẹ đẻ là tiếng Pháp, thì chắc hẳn sẽ thấy những sáng tạo thơ dịch của Chị Thanh-Tâm male mác những cái sầu êm ái, nhẹ nhàng và băn khoăn như bài thơ " Les Nuages Passants" , có chút gì lãng mạn trữ tình của Musset, Lamartine. .

"Quá kinh ngạc trước... đến mức quẫn trí...": kinh ngạc làm sao có thể đưa đến quẫn trí?

Bất thình lình cái câu thơ lục bát Nguyễn Du nọ lại kỳ dị Helloện ra tại đây. Mọi sự bỗng dời bình diện. Cái câu thơ “một gian nước biếc mây vàng chia đôi” vốn là một câu thơ thuộc loại hàm hỗn gentleman mác nhất trong Truyện Kiều. Nước biếc một gian? Sao gọi là một gian? Mây vàng chia đôi? Chia đôi cái gì? Chia đôi hai cõi nào? Hai miền hai ngả nào?

Bước one: Helloểu kỹ ý từng câu trong văn bản gốc. Để ý văn mạch, ngữ cảnh phía trước. Bước 2: Dịch tất cả các từ trong câu văn bản gốc sang tiếng Việt. Bước three: Lẩm nhẩm trong âm đạo giả miệng, với ý chính đó, ta sẽ nói bằng tiếng Việt thế nào cho xuôi rồi ghi lại. Xin lưu ý là văn nói chứ không phải văn viết. Bước 4: Thêm các chi tiết còn lại cũng bằng văn nói.

Thử phác họa vài nét thô thiển đơn sơ về thi ca Pháp, người viết muốn nói thêm cái phong cách trong thơ dịch của Chị Thanh-Tâm. Cũng như bất cứ nền thi ca của một quốc gia nào trên thế giới, thơ Pháp đã trải qua rất nhiều giai đoạn thăng trầm, từ những lúc phôi thai, đến khi hình thành, phát triển và biến thiên theo nhiều chiều hướng và trường phái khác nhau. Các nhà thơ Pháp đã thành lập nhiều thi đàn, thi phái khác nhau như Brigade, La Pléiade, Parnasse... rồi đến thời gọi là Hoa Lệ của thi ca (Belle Époque), các trường phái như lãng mạn khát khao cái tuyệt đối, mang tính nội tâm (Chateaubriand, Musset, Lamartine, Hugo..., trường phái mang khuynh hướng bảo vệ luân lý (Sully Prudhomme.

Câu này lai cấu trúc tiếng Anh. Ta nên nhớ, trong tiếng Việt, cấu trúc câu xác định giống cấu trúc câu nghi vấn, cho nên không ai hỏi:

Tiện đây, tôi xin dẫn một thí dụ để làm sáng tỏ phần nào đường lối dịch thơ. Dịch thơ Emily Dickinson:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *